Σχολικός εκφοβισμός: Όταν το πείραγμα σταματάει να είναι χαριτωμένο

Η Μαρίαφοιτήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Αθηνών στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, η οποία έγραψε παλαιότερα για εμάς το εξαιρετικό post Το παιδικό σχέδιο: Η κρυφή γλώσσα των παιδιών, ασχολείται φέτος ερευνητικά με τον σχολικό εκφοβισμό. Μέσα από το σημερινό κείμενό της ρίχνει φως στο θέμα του σχολικού εκφοβισμού εξηγώντας μας τι είναι, πώς μπορούμε να τον αναγνωρίζουμε και τι μπορούμε να κάνουμε ως γονείς για να βοηθήσουμε στην αντιμετώπισή του.   

«Τώρα τελευταία, στα διαλείμματα, 3-4 παιδιά από την ΣΤ’ τάξη έρχονται στο θρανίο που κάθομαι μόνος μου και με ενοχλούν. Μου παίρνουν την τσάντα και τα τετράδια και τα πετάνε ο ένας στον άλλον ή στο πάτωμα, με σπρώχνουν και με κλωτσάνε. Με φωνάζουν «χοντρό» και «χελώνα», επειδή δεν μπορώ να τους φτάσω όταν τρέχουν, και μετά γελάνε μαζί με όλη την τάξη. Μια φορά, ένας από αυτούς μου πήρε τα χρήματα που είχα για να ψωνίσω από το κυλικείο, και μου είπε ότι αν το πω πουθενά, θα με σπάσει στο ξύλο. Όταν φεύγω από το σχολείο, είναι όλοι μαζεμένοι σε μια γωνιά και με κοιτάνε περίεργα.»

– Νίκος, 10 ετών

 

Σχολικός εκφοβισμός

Photo by mangee

Η παραπάνω περιγραφή, αποτελεί μία μόνο ενδεικτική εικόνα του εκφοβισμού (bullying), από τις πάρα πολλές που βιώνονται από τους μαθητές στη σχολική τάξη. «Δράστες» (αυτός-οι που εκφοβίζουν) και «θύμα» (το παιδί που εκφοβίζεται) και παρατηρητές. Δύο όροι της εγκληματολογίας χρησιμοποιούνται για παιδιά σχολικής ηλικίας και περιγράφουν ένα φαινόμενο βίας, τόσο κοντά σε εμάς, αλλά δυστυχώς και τόσο μακριά. Κοντά, διότι στη χώρα μας συμβαίνει σε μια ευρεία και συνεχώς αυξανόμενη κλίμακα [στατιστικά, ανάμεσα σε άλλες χώρες της Ευρώπης, η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις (Πηγή: Dart Europe, Assosiation of european research libraries)] και  μακριά, διότι ως επί το πλείστον, εκπαιδευτικοί και γονείς το αγνοούν εμφανώς, δικαιολογώντας τη στάση τους μέσω πολλών, δυσλειτουργικών αντιλήψεων και προκαταλήψεων, που τείνουν να περιγράφουν το φαινόμενο ως φυσιολογικό μέρος της παιδικής ηλικίας και της σχολικής ζωής. (« Παιδιά είναι, θα μαλώσουν») Κάθε άλλο όμως, αφού ο εκφοβισμός αποτελεί σοβαρό βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο πρόβλημα, τόσο για το άτομο, όσο και για τη σχολική κοινότητα και την κοινωνία ευρύτερα. Γίνεται κατανοητή επομένως η σημασία της ευαισθητοποίησης, της πρόληψης και της έγκαιρης παρέμβασης από τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς, κάτι που μέχρι στιγμής συναντάται ελάχιστα στη χώρα μας, τουλάχιστον σε οργανωμένο βαθμό.

Ελπιδοφόρο, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι έχουν ξεκινήσει να γίνονται βήματα στην κατεύθυνση των διεθνών πρακτικών, που χρόνια εφαρμόζονται αποτελεσματικά σε άλλες χώρες. Η ουσιαστική αντιμετώπιση του εκφοβισμού γίνεται πάνω απ’ όλα εφικτή με συνεργασία, συλλογική προσπάθεια και εντατικό πρόγραμμα (δηλ. οργανωμένη πρακτική) που θα διέπει όλη τη σχολική κοινότητα. Ο εκπαιδευτικός ως μονάδα, μπορεί να συμβάλλει σε αυτό το σκοπό δουλεύοντας στα πλαίσια της δικής του τάξης, ενώ αντίστοιχα οι γονείς πρέπει στηρίζουν την προσπάθεια αυτή στο σπίτι.
Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά το φαινόμενο αυτό. Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό τι είναι ο εκφοβισμός, διότι πολύ συχνά γίνονται παρανοήσεις που οδηγούν αντίστοιχα σε υπερβολικές αντιδράσεις ή παραμέληση του προβλήματος.

 

Τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός;

Ο σχολικός εκφοβισμός αφορά στη χρήση βίας μεταξύ των μαθητών (ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας) και έχει επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα. Δεν είναι το σύνηθες πείραγμα των παιδιών μεταξύ τους, καθώς δεν είναι αμοιβαίο και ισότιμο και δεν γίνεται με φιλικό τρόπο. Αντίθετα, είναι κάτι που πληγώνει το παιδί και δεν σταματάει όταν γίνεται ενοχλητικό.

Είναι δυνατόν να έχει πολλές μορφές:

  • Σωματική βία (σπρωξίματα, κλωτσιές, μπουνιές, χαστούκια, τράβηγμα μαλλιών κλπ.) «Κάθε μεσημέρι, στο δρόμο προς το σπίτι, με περίμενε η ίδια παρέα για να με χτυπήσει, μου έσκιζαν και τα ρούχα…»
  • Συναισθηματική βία (σκόπιμη απομόνωση του παιδιού, να λερώνουν, να κρύβουν, να καταστρέφουν τα πράγματά του, να το εκβιάζουν για χρήματα, να το απειλούν κλπ.) «Δε φτάνει ότι δεν με έκαναν παρέα, είχαν απειλήσει κι όλα τα υπόλοιπα κορίτσια ότι όποια μου μίλαγε θα έβρισκε το μπελά της…»
  • Λεκτική βία (κοροϊδία, βρίσιμο, σαρκασμός, ειρωνεία, διάδοση ψευδούς φήμης, κακά σχόλια για την εθνική προέλευση ή την οικονομική κατάσταση ενός παιδιού και της οικογένειάς του, χειρονομίες, συκοφαντικά γκράφιτι κλπ.) «Με κοροϊδεύανε για το χρώμα μου, με λέγανε βρωμιάρη κι έκαναν ότι μύριζα άσχημα μόλις τους πλησίαζα…»
  • Σεξουαλική βία (ανεπιθύμητο άγγιγμα, απειλές, προσβλητικά μηνύματα, χυδαία γράμματα και εικόνες, πειράγματα κλπ.) «Συνέχεια με στρίμωχνε και προσπαθούσε να μου βάλει χέρι. Δεν μου άρεσε, δεν ήταν παιχνίδι, τον φοβόμουνα, κι αυτός έλεγε σε όλους ότι τα θέλω. Στο τέλος δεν ήθελα να πάω σχολείο…»
  • Ηλεκτρονική βία (χρήση Ίντερνετ, email, chat room, και κινητών με κλήσεις και sms με προσβλητικό και απειλητικό περιεχόμενο, χρήση κάμερας με σκοπό την απειλή και την ταπείνωση του παιδιού) «Άνοιξαν ξαφνικά την τουαλέτα, μ΄ έβγαλαν φωτογραφία με το κινητό και μετά την έδειχναν τα άλλα παιδιά…»

Υπάρχουν «σημάδια» που δεν θα έπρεπε να αγνοηθούν από το γονέα*;

Είναι αυτονόητο ότι ο γονέας οφείλει να είναι δίπλα στο παιδί σε κάθε φάση της ζωής του και να στέκεται δίπλα του διακριτικά. Το κάθε παιδί όμως αντιδρά διαφορετικά σε ένα τέτοιο φαινόμενο. Πολλά παιδιά τραυματίζονται ψυχολογικά, εγκαταλείπουν το σχολείο ή ακόμη οδηγούνται στην αυτοκτονία. Είναι, λοιπόν, σημαντικό να μην αγνοούνται ξαφνικές μεταβολές στη συμπεριφορά του παιδιού, όπως και επίσης και ενδείξεις, όπως οι παρακάτω:

  • Το παιδί επιστρέφει σπίτι πεινασμένο, με σχισμένα ρούχα, κατεστραμμένα βιβλία, του λείπουν πράγματα, ζητά ή κλέβει χρήματα (για να τα δώσει στον θύτη-εκβιαστή), χάνει συνέχεια το κολατσιό του ή τα χρήματά του.
  • Έχει ανεξήγητες μελανιές-χτυπήματα και δίνει απίθανες εξηγήσεις για αυτά.
  • Το παιδί γίνεται ανεξήγητα επιθετικό στο σπίτι, παράλογο, προκαλεί φασαρίες, επιτίθεται σε άλλα παιδιά ή αδέρφια.
  • Φοβάται να χρησιμοποιήσει το κινητό ή το email και τρομάζει όταν λαμβάνει μήνυμα στο κινητό.
  • Φοβάται να περπατήσει μόνο στο σχολείο κι εκλιπαρεί να το πάνε σχολείο με το αμάξι.
  • Δεν θέλει ούτε να χρησιμοποιήσει το λεωφορείο και αλλάζει διαδρομή πηγαίνοντας προς το σχολείο.
  • Δε θέλει να πηγαίνει σχολείο, κάνει απουσίες/κοπάνες. Δείχνει ανήσυχο/χάνει την αυτό-πεποίθησή του.
  • Αρχίζει να τραυλίζει. Σταματά να τρώει. Κλαίει πριν κοιμηθεί/έχει εφιάλτες. Απειλεί με αυτοκτονία. Επαναφέρει συνήθειες της νηπιακής ηλικίας, όπως το να βρέχει το κρεβάτι του ή να πιπιλίζει το δάχτυλο.
(* Πρεκατέ Βικτωρία, Φεβρουάριος 2007 για το «Μέντορας»)

 

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς του παιδιού – θύματος

«Ε, δεν μπορεί, για να σε πειράζει έτσι, κάτι θα του έκανες κι εσύ…»

Αρχικά, να αναγνωρίσουν το πρόβλημα και να μη φοβηθούν να το αντιμετωπίσουν, ούτε και φυσικά να υποβαθμίσουν τη σημασία του. Να αναλάβουν ενεργό ρόλο και να επέμβουν άμεσα, χωρίς να αγνοούν το πρόβλημα. Η λογική του «παιδιά είναι και παίζουν», δεν είναι πάντα σωστή. Να ενθαρρύνουν το παιδί να μιλάει και να μη φοβάται, να το βοηθήσουν να καταλάβει ότι δεν πρέπει να ντρέπεται να εκφράσει στους γονείς του οτιδήποτε το απασχολεί. Nα του δείξουν άμεσα πώς να υπερασπίζεται τον εαυτό του: π.χ να τονίζει στο άλλο παιδί πόσο το ενοχλεί αυτό που κάνει. Αυτό θα πρέπει να γίνει με άμεσο τρόπο: «Δεν θέλω να με ξαναπειράξεις. Με ενοχλεί αυτό που κάνεις και θέλω να σταματήσεις τώρα!»

Τα περισσότερα παιδιά φοβούνται να μιλήσουν και αυτό είναι το πρόβλημα. Νιώθουν ενοχή, ντροπή και θεωρούν πως θα τιμωρηθούν επιπλέον ή δεν θα βοηθηθούν, εάν το ομολογήσουν.

Είναι, επομένως, καθήκον του γονέα να εξασφαλίσει μια ουσιαστική επικοινωνία με το παιδί του και να του δείξει πώς να αντιμετωπίζει το φαινόμενο, ενισχύοντας φυσικά την αυτοπεποίθηση του, που είναι και το ζητούμενο. Το παιδί πρέπει να φτάσει σε σημείο να νιώθει δυνατό να υπερασπιστεί τον εαυτό του.
Έτσι, οφείλουν, να ενισχύουν τα ταλέντα και τις ικανότητες του. Να του τονώνουν την αυτοπεποίθηση και το σεβασμό προς τον εαυτό του και να του δίνουν ευκαιρίες για πρωτοβουλία και δράση, ενισχύοντας έτσι την διεκδηκητικότητα του. Να μην είναι υπερπροστατευτικοί, αλλά να φροντίζουν την ασφάλεια του με διακριτικό τρόπο. Να επιμελούνται την υγιεινή του και να του μαθαίνουν τρόπους να φροντίζει και να αποδέχεται τον εαυτό του. Να ενθαρρύνουν τις στενές φιλίες του.
Είναι σημαντικό το παιδί να νιώθει ασφάλεια και με τον εαυτό του και ως προς το περιβάλλον του.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς του παιδιού δράστη

«Είναι λίγο επιθετικό στο σχολείο, αλλά πιστεύω ότι συμβαίνει λόγω της ηλικίας του. Δεν με ανησυχεί.»

Αρχικά, να μην ανέχονται τον εκφοβισμό και να μην φοβούνται να παρέμβουν επειδή φοβούνται τη συναισθηματική απόρριψη των παιδιών τους. Μακροπρόθεσμα, θα τα ωφελήσει περισσότερο μια δυναμική και ουσιαστική παρέμβαση, από μια σιωπηλή ανοχή. Εξ’ άλλου φέρουν κι αυτοί μερίδιο ευθύνης για την συμπεριφορά του παιδιού τους. Είναι καλό να προτρέπουν το παιδί να επανορθώσει την πράξη. Να χρησιμοποιούν κυρώσεις όταν χρειάζεται, όχι όμως με πνεύμα εκδικητικότητας, αλλά με πρόθεση το παιδί να καταλάβει γιατί δεν πρέπει να έχει αυτή τη συμπεριφορά. Είναι σημαντικό επομένως, να επιβλέπουν το παιδί περισσότερο και να μειώσουν την τηλεθέαση βίας και την υπερβολική ενασχόληση με τον υπολογιστή ή τα βίαια ηλεκτρονικά παιχνίδια. Να επιδιώκουν ποιοτικό χρόνο μαζί του και εκτός του σπιτιού ή ακόμα και της πόλης. Μπορούν, ακόμη, να γνωρίζουν τους φίλους των παιδιών και να επικοινωνούν με τους γονείς τους καθώς επίσης και να τα βοηθούν να βρίσκουν δημιουργικές διεξόδους στην επιθετικότητα του.

Να κατανοήσουν την ευαίσθητη ψυχολογία τους. Το παιδί δεν εκφοβίζει τυχαία , ούτε είναι επιθετικό, επειδή έτσι γεννήθηκε. Κάτι θέλει να μας πει η συμπεριφορά του αυτή και κάποια ανάγκη προσπαθεί να εκφράσει. Πρέπει να προσπαθούν να τους δείχνουν την αγάπη τους έμπρακτα , όχι όμως με δώρα και ανταλλάγματα.

Να θέτουν όρια και να μην υποκύπτουν σε κάθε τους επιθυμία. Αυτός ο φόβος και η ενοχή που πολλοί γονείς έχουν όταν δεν κάνουν το χατίρι του παιδιού τους, τα οδηγεί στο να γίνονται ανεξέλεγκτα στη συμπεριφορά τους και να απαιτούν προσοχή, χωρίς να σέβονται. Να τους διδάσκουν το σεβασμό, την ισότητα των ανθρώπων και την κατανόηση στο διαφορετικό. Να φροντίζουν για το ήρεμο κλίμα μέσα στο σπίτι και να επικοινωνούν μεταξύ τους χωρίς διενέξεις όταν το παιδί είναι μπροστά. Όσο δύσκολο κι αν ακούγεται, είναι σημαντικό για τη συνολική ψυχική υγεία του παιδιού.

 

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς (γενικά)

Nα αφιερώνουν ουσιαστικό και ποιοτικό χρόνο στο παιδί. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη και ελευθερία λόγου. Το παιδί πρέπει να ενθαρρύνεται συνεχώς να μιλάει για το πρόβλημα που το απασχολεί και να μη φοβάται (κυρίως στην περίπτωση του «θύματος»).

  • Να γνωρίζουν τους φίλους των παιδιών και να επικοινωνούν συχνά με τον εκπαιδευτικό της τάξης. Να ενθαρρύνουν το παιδί να δημιουργεί ουσιαστικές φιλικές σχέσεις.
  • Να μην αγνοούν και να ανέχονται τον εκφοβισμό, αλλά να επιβλέπουν το παιδί και να επιβάλουν κυρώσεις σεβόμενες την προσωπικότητα του, όπου χρειάζεται.
  • Να φροντίζουν το παιδί να βρίσκει διεξόδους και να εκτονώνει δημιουργικά την ενεργητικότητα του. Αυτονόητο είναι ότι πρέπει να διατηρούν ένα ήρεμο και ασφαλές κλίμα μέσα στην οικογένεια. Η επιθετικότητα και η βία αναπαράγονται εύκολα όταν βιώνονται καθημερινά στο σπίτι από πρόσωπα- πρότυπα συμπεριφοράς, όπως οι γονείς.
  • Να παρέχεται ασφάλεια και συναισθηματική στήριξη στο παιδί καθώς και ενίσχυση της αυτοεκτίμησης/ αυτοπεποίθησης του. Τέλος, να μη διστάσουν να συμβουλευτούν έναν ειδικό, όταν νιώθουν ότι δεν μπορούν να βοηθήσουν επαρκώς.

Ο σχολικός εκφοβισμός αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα στο οποίο κανείς εύκολα κλείνει τα μάτια και επαναπαύεται, ακριβώς γιατί πολλές φορές δεν γίνεται επαρκώς φανερό, ώστε να γίνει αντιληπτή η σοβαρότητα του. Η πρόκληση των εκπαιδευτικών και των γονέων είναι ακριβώς αυτή: Να αναγνωρίσουμε ότι υπάρχει, ότι μας αφορά και έχουμε άμεση ευθύνη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του.

*Πριν από ένα χρόνο περίπου, δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία της Ε.Ψ.Υ.Π.Ε ( ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ) από φορείς της εκπαίδευσης, της υγείας και της ψυχικής υγείας από το δημόσιο τομέα, καθώς και από μη κυβερνητικούς οργανισμούς, το «Δίκτυο κατά της Βίας στο Σχολείο». Είναι η πρώτη, ουσιαστική, προσπάθεια για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του φαινομένου στη χώρα μας, καθώς και για την ευαισθητοποίηση μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών, όπως και της κοινωνίας γενικότερα. Ένας από τους στόχους ακόμη, είναι η δημιουργία τοπικών δικτύων, έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί καλύτερα το φαινόμενο του εκφοβισμού. Η προσπάθεια που γίνεται και σε ερευνητικό, αλλά και σε πρακτικό επίπεδο, είναι πολύ σημαντική. Σύντομα, θα λειτουργήσει και η σχετική ιστοσελίδα.

Δείτε επίσης:

Βιβλιο-προτάσεις από τις εκδόσεις της Ε.Ψ.Υ.Π.Ε :

  • «Εκφοβισμός και βία στο σχολείο – Τι γνωρίζουμε να κάνουμε» (Dan Olweus)
  • «Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισμό» (Βαγγέλης Δ. Ηλιόπουλος)
  • «Μου έκλεψαν το όνομα μου» (Josep Antoni Tàssies Penella)

 

Μαρία, για μία ακόμα φορά ευχαριστούμε για το άρθρο σου. Η βοήθεια που προσφέρεις όλον αυτόν τον καιρό, με τα κείμενά σου αλλά και τις απαντήσεις σου στα σχόλια, στην online κοινότητα των γονιών είναι πολύτιμη και την εκτιμούμε ιδιαίτερα. 

 

 

13 comments for “Σχολικός εκφοβισμός: Όταν το πείραγμα σταματάει να είναι χαριτωμένο

  1. τζινα
    21/02/2015 at 12:40 πμ

    Κατά 4-5 ΧΡΌΝΙΑ ΉΘΕΛΑ ΝΑ ΠΩ

  2. τζινα
    21/02/2015 at 12:39 πμ

    Δεν εκφοβιζονται μόνο τα μικρά παιδιά αλλά και τα μεγαλυτερα!!!τα δικά μου απειλούνταν με τη ζωή τους από κάποιο Αρμένο μεγαλύτερο τους κατά 4 5 χρόνια .τους έφαγε σε διάστημα 6,5 μηνών 1500ε από τον κουμπαρά τους ,που τα μάζευα από το ηστερημα μας και τα χαρτζηλικια της γιαγιάς τους.σας πληροφορω,δεν κατάλαβα το παραμικρο από τη συμπεριφορά τους.ηταν όλα φυσιολογικα!,!!!το κατάλαβα μόνο από το γεγονός ότι δεν γέμιζε πότε ο κουμπαρας!!!!τότε με ζώσανε τα φιδια!!!!!,τον έσπασα και βρήκα μέσα 95ε.,αντί τουλάχιστο 1500.

  3. 06/03/2013 at 5:46 μμ

    Εξαιρετικό άρθρο.Μπράβο! Είναι εντυπωσιακή η εξέλιξη όλων αυτών των θεμάτων, που προκύπτουν και οι διαστάσεις που μπορούν να πάρουν.Σημάδια των καιρών!

  4. 06/03/2013 at 12:45 μμ

    Εξαιρετικό το άρθρο! Το διάβασα με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για να είμαι προετοιμασμένη για τυχόν (μακριά από εδώ) τέτοιες συμπεριφορές στο μέλλον.

    Η δική μας περίπτωση θα μπορούσε να χαρακτηριστεί bullying? Αναφέρομαι σε 2-2,5 χρονών παιδάκι που έχει γρατσουνίσει/ δαγκώσει 5-6 φορές την 1,5 έτους κόρη μου. Έχω κάνει εκτενή συζήτηση με τη δασκάλα για το θέμα, αλλά η αντιμετώπιση που πρότεινε ήταν μεγαλύτερη προσοχή από τις δασκάλες όταν το παιδάκι βρίσκεται κοντά στην κόρη μου ώστε να υπάρχει άμεση προστασία του δικού μου παιδιού αν τυχόν δεχτεί επίθεση πάλι. Η συζήτηση με το παιδί-θύτη, δεν έχει νόημα (λέει) σε αυτές τις ηλικίες.

    Θα ήθελα την άποψή σας πάνω σε αυτό (αν το χαρακτηρίζουμε bullying και ποια είναι η σωστή αντιμετώπιση όταν μιλάμε για τέτοιες ηλικίες).

    Ευχαριστώ πολύ
    Ασπασία

  5. 26/03/2012 at 4:04 μμ

    Αγαπητή/ε Chios on line,

    Ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο και τα καλά σας λόγια! Λυπάμαι που ήρθαν έτσι οι εξελίξεις για τη μικρή σας κόρη. Εύχομαι πραγματικά να είναι καλά στην υγεία της και να προχωρήσει πιο δυνατή στο μέλλον.

    Η αλήθεια είναι ότι η ειδικότητα μου δεν είναι της ψυχολόγου, έτσι ώστε να σας συμβουλέψω ολοκληρωμένα πάνω στο περιστατικό, όμως θα σας περιγράψω τι, συνήθως, ενδείκνυνται σε τέτοιες περιπτώσεις. Θα σας πρότεινα, πάντως, να συμβουλευτείτε κάποιον ειδικό, εφόσον το παιδί εμφάνισε (ψυχοσωματικά) συμπτώματα άγχους μετά το περιστατικό. Iδιαίτερα, αν εκείνα επιμένουν.

    Η παρέμβαση που έχουμε σε τέτοιες περιπτώσεις, οφείλει να είναι άμεση. Μιλάμε με το γονέα του παιδιού που εκφοβίζει(Ίσως να έπρεπε να συναντηθούμε μαζί του και προσωπικά) και με τον εκπαιδευτικό της τάξης. Ο τελευταίος μπορεί να μιλήσει ιδιαιτέρως στα δύο παιδιά, να αφιερώσει χρόνο μαζί τους και να εξομαλύνει σταδιακά την κατάσταση. Εάν δείξει απροθυμία, επιμένουμε.

    Από την άλλη, το παιδί που εκφοβίζεται, έχει ανάγκη να νιώσει ασφάλεια και να ξανα-χτίσει την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση του. Ποια η εικόνα της μικρής σας κόρης για τον εαυτό της;

    Είναι προτιμότερο να είμαστε ειλικρινείς, ξεκάθαροι και άμεσοι με το παιδί. Του εξηγούμε με επιμονή και υπομονή, ότι αξίζει ως άτομο να είναι ευτυχισμένο, να αγαπά και να αγαπιέται, να έχει φίλους, να νιώθει καλά με τον εαυτό του. Του δίνουμε πρωτοβουλίες και του μαθαίνουμε πως να αντιμετωπίζει με επιμονή τα περιστατικά του εκφοβισμού και του εξηγούμε, γιατί κάποια παιδιά συμπεριφέρονται έτσι. Του μαθαίνουμε πως να απαντά άμεσα, όταν δέχεται οποιαδήποτε είδους επίθεση. (π.χ “Τι θα απαντήσεις την επόμενη φορά που κάποιος θα σου μιλήσει άσχημα;”) Φροντίζουμε να “θωρακίσουμε” το παιδί μακροπρόθεσμα, να το ενθαρρύνουμε να καλλιεργήσει και να ενισχύσει τις φιλίες του, να νιώθει δυνατό και να έχει εμπιστοσύνη τον εαυτό του, έτσι ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει κάθε δυσκολία της ζωής. Τώρα μπορεί να είναι μια συμμαθήτρια, αργότερα μπορεί να είναι μια συμφοιτήτρια ή μια συνάδελφος.

    Εύχομαι να πάνε όλα καλά! Εάν χρειάζεστε κάτι περισσότερο, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου στο e-mail. Το δικό σας, δυστυχώς, δεν μπόρεσα να το βρω στο σχόλιο.

    Ευχαριστώ πολύ,

    Μαρία

  6. chios on line
    07/03/2012 at 1:23 μμ

    Μαρία, το άρθρο σου είναι άψογο. Παρόμοιο πρόβλημα αντιμετώπισα / αντιμετωπίζω με την κόρη μου(μαθήτρια τώρα της Ε’ Δημοτικού). Το θέμα ξεκίνησε από πέρυσι με ένα συγκεκριμένο κορίτσι που της έκανε / κάνει την ζωή “μαύρη”.
    Από χοντρή, πετροφάλαινα, άσχημη, χαζή, γκαντέμο το όνομα της δεν το άκουγε (μπροστά σε όλη την τάξη, και στο διάλλειμα στην αυλή του σχολείου).
    Δεν άφηνε τ’ άλλα κορίτσια να παίξουν/καθήσουν/την πάρουν στην ομάδα τους λέγοντας τους ότι δεν θα τα έχει φίλες.
    Δεν μου είχε αναφέρει τίποτα η μικρή, στα μαθήματα της ήταν άψογη. Μια μέρα γύρισε απο το σχολείο κλαίγοντας και είπε στην μητέρα μου, η οποία την κρατάει μέχρι να γυρίσει από την δουλειά τι γίνεται στο σχολείο.
    Αμμέσως επικοινώνησα με άλλους γονείς και ρωτώντας κι εκείνοι τα παιδιά τους το επιβεβαίσαν.Μάλιστα μια μητέρα μου είπε ότι ακριβώς το ίδιο είχε αντιμετωπίσει κι εκείνη με την κόρη της από το ίδιο κορίτσι στην Γ’ Δημοτικού “Τώρα είναι η σειρά της δικής σου .Φαίνεται ότι κάθε χρόνο βάζει κι ένα κορίτσι στο μάτι.” μου είπε.
    Η αντιμετώπιση από τον δάσκαλο, στην αρχή χλιαρή έως “… εντάξη μωρέ είναι στην προεφηβία, είναι ζωηρά, έχουν αρχηγικό χαρακτήρα, δεν έχω παρατηρήσει κάτι…κ.τ.λ” ΄. Μετά από πιέσεις δικές μου μίλησε στα παιδιά.
    Η συμπεριφορά της μητέρας του άλλου κοριτσιού:άμεση ανταπόκριση, την μάλωσε, κέρασε την άλλη μέρα όλα τα παιδάκια κ.τ.λ.
    Η συμπεριφορά των άλλων γονιών: μίλησαν με τα παιδιά τους, τους εξήγησαν τα πράγματα και άλλαξαν συμπεριφορά (αν και όχι όλα).
    Αποτέλεσμα: Η μικρή μου να παρουσιάσει παρωδική αλλοπεκίαση, να της πέσουν τα μαλλάκια και να είμαστε με σταγόνες κορτιζόνης και ειδικό σαμπουάν από τον Μάιο έως και τον Οκτώβριο του 2011.
    Γράψε μου σε παρακαλώ στο email ή αν θέλεις στείλε μου το δικό σου για να με συμβουλέψεις πως μπορώ να αντιμετωπίσω την κατάσταση.
    Ευχαριστώ
    Chios on line

  7. 05/02/2012 at 10:56 μμ

    Είναι η δεύτερη φορά που διαβάζω το άρθρο και το βρίσκω εξαιρετικό!!!

  8. 01/02/2012 at 7:55 μμ

    Συγχαρητήρια για το άρθρο. Χαίρομαι πάρα πολύ που επιτέλους άρχισε να αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα αυτή η συμπεριφορά μεταξύ παιδιών. Υπήρχε πάντα το bullying, η διάθεση αναγνώρισης του προβλήματος δεν υπήρχε. Τόσο από εκπαιδευτικούς όσο κ από γονείς

  9. 01/02/2012 at 3:06 μμ

    Εξαιρετικό και χρήσιμο το κειμενο της Μαρίας, ξέχασα να το αναφερω ( αμα μιλαω για το σχολειο γινομαι φλυαρη)

    Το ιστολόγιο της το εχω ανακαλύψει εδω και καιρο και δηλώνω θαυμαστρια

  10. 01/02/2012 at 3:02 μμ

    Kάθε χρόνο , σε κάθε σχολική τάξη που έχω βρεθεί βασικός στόχος μου είναι να προλάβω τέτοιες καταστάσεις ή να εξαλείψω ήδη υπάρχουσες.
    Συζητάω πάντα με τα παιδιά ( απο την πρωτη μερα που μπαινουμε στην τάξη) για τα δικαιωματα τους, τους κανόνες συμπεριφοράς στο σχολείο. Φτιάχνουμε το συμβόλαιο μας και μεσα απο παιχνίδια και δραστηριότητες ενισχύω τη φιλία και τη συνεργασία μεταξύ τους.
    Θέλει πολύ κουβέντα με τα παιδιά….Φέτος που έχω Γ τάξη όλα αυτά φυσικά τα κάνουμε μέσα απο παιχνίδια…Στη συνέχεια καθόμαστε όλοι μαζί στο χαλί μας και μιλάμε ,μιλάμε , μιλάμε.
    Θέλει πολύ κουβέντα. Κουβέντα και με το παιδί θύμα και με το παιδί θύτη και με τα παιδιά παρατηρητές.

    Προσπαθώ να “σπάω” τις κλίκες και όλοι να είναι “ομάδα” με όλους. Τους χωρίζω πάντα εγώ σε ομάδες αλλά με τρόπο που τα παιδιά τον θεωρούν τυχαίο ( καλά κάποιες φορές είναι)

    Ιδιαιτερη προσοχή δίνω στα καινούρια παιδάκια…Συχνό φαινόμενο ένα παιδάκι να ερχεται στα μέσα της χρονιας χωρις να ξερει λεξη ελληνικα…

    Τότε σαν αποστολή βάζω σε 2-3 παιδάκια να ναι οι ξεναγοί τους στο νέο σχολείο. Καθε εβδομάδα οι βοηθοί/ξεναγοί αλλάζουν ώστε όλα τα παιδιά να έχουν την ευκαιρία να πλησιάσουν το καινούριο παιδί.

    Ενα απο τα αγαπημένα μου βιβλία ειναι “Ουτε καλυτερος, ούτε χειρότερος απλα διαφορετικός” μέσα στο οποίο έχω βρει πολλές ιδέες που υλοποιώ με τα παιδιά στην τάξη.
    Αυτη την Παρασκευή και το Σαββατο θα παρακολουθήσω ένα σεμινάριο με ανάλογο θέμα ( πάντα υπάρχει κάτι που μπορείς να μάθεις και να γίνεις καλύτερος)…
    Οπότε αν δω καποιο μαγικο κολπακι θα το μοιραστω μαζι σας.

    Παντως για μενα σαν δασκάλα είναι ευτυχία να βλεπω τα παιδια μου αγαπημένα …Ενταξει τσακωμοι και μουτρα είναι μέσα στη ζωή, αρκεί να είναι κάτι περαστικό να κρατάει το πολύ όσο το μικρό μας διαλειμμα

Γράψτε απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *