Περί τιμωρίας…

Άρθρα στα οποία ειδικοί να αναλύουν το θέμα της τιμωρίας μπορεί να βρείτε αρκετά. Κείμενα όμως που να καταγράφουν σκέψεις και θέσεις περί τιμωρίας από την πλευρά ενός γονέα που προβληματίζεται και προσπαθεί να βρει τη χρυσή τομή, μάλλον θα βρείτε πολύ λιγότερα. Η Ειρήνη, μαμά δύο μικρών κοριτσιών, γράφει σήμερα τους προβληματισμούς της για το θέμα και δίνει και σε εμάς τροφή για σκέψη.

Photo by Jim Manka-Taylor

Αναρωτιέμαι μερικές φορές που βρίσκονται – έστω και κατά προσέγγιση- τα όρια της αυστηρότητας ενός γονιού απέναντι στα παιδιά του. Μεγαλώσαμε- οι περισσότεροι από εμάς – με το (έστω και ελαφρύ) ξύλο μέσα στα σπίτια μας ως μέθοδο τιμωρίας από τους γονείς μας. Και σήμερα ζούμε σε μια εποχή που έστω και φαινομενικά το ξύλο θεωρείται μια απαράδεκτη απλά μέθοδος αντιμετώπισης των παιδιών μας όταν αυτά δεν ακούν. Τα πράγματα έχουν αλλάξει και αυτό φυσικά είναι θετικό. Προσωπικά θέλω να πιστεύω πως κανείς λογικός και νοήμων γονιός δεν ασπάζεται τη χειροδικία ως μέσο τιμωρίας των παιδιών του.

Σήμερα και ενώ όλη την εβδομάδα τα κορίτσια μου ήταν υποδειγματικά ήταν σαν να τις τσίμπησε κάποια περίεργη μύγα. Πολύ γκρίνια, σχεδόν καθόλου ύπνος το μεσημέρι, καβγάδες και άλλα πολλά που με έκαναν να απορήσω ειλικρινά με την ψυχραιμία μου.
Όταν άνοιξαν τη θήκη με τα CD και τα DVD και τα άδειασαν στο πάτωμα το απόγευμα σκέφτηκα πως «εντάξει, ψυχραιμία. θα τα μαζέψουν». Την αρχή έκανε η Νεφέλη – την είδα με την άκρη του ματιού μου καθώς δούλευα στον υπολογιστή μου πως κάτι σχεδίαζε και το εξηγούσε χαμηλόφωνα στην αδερφή της.

Όταν τελείωσε ο πανικός της ζήτησα να μαζέψει ότι είχε πετάξει στο πάτωμα κι εκείνη όλο αδιαφορία μου απάντησε πως δεν μπορούσε γιατί «είναι πάρα πολλά μαμά». Νευρίασα. Ήμουν ήδη νευριασμένη και με τις δύο τους αλλά η μικρή λόγω ηλικίας ακόμα τη γλιτώνει κατά διαστήματα.
Κάθισα στο πάτωμα και άρχισα να μαζεύω προσπαθώντας να διατηρήσω την ψυχραιμία μου. Σκέφτηκα πως ένα απλό time-out δεν θα ήταν αρκετό για να της δείξω ότι σοβαρολογώ – άλλωστε νομίζω πως το περίμενε. Την προειδοποίησα πως αν δεν μάζευε θα της στερούσα ως τη Δευτέρα πρόσβαση σε DVD και υπολογιστή.

Αν αυτά τα προνόμια σας φαίνονται παράξενα ενημερώνω απλά πως θεωρούνται δεδομένα και απολύτως απαραίτητα από τη μεγάλη μου κόρη πλέον και ας είναι μόλις 4 χρονών.
Αδιαφόρησε. Και όχι απλά αδιαφόρησε αλλά άρχισε να χρησιμοποιεί δικαιολογίες του τύπου «με πονάει η κοιλιά μου, αρρωσταίνω, νυστάζω, θέλω να πάω για ύπνο» και άλλα τέτοια δραματικά. Μέχρι θερμόμετρο μου ζήτησε να της βάλω. Το έκανα και αυτό…36!

Της δήλωσα λοιπόν ότι η απόφαση είχα πλέον ληφθεί και πως ήταν καθαρά δική της επιλογή εφόσον σκόρπισε αλλά δεν μάζεψε όπως της είχα ζητήσει. Καθόλου DVD ή υπολογιστής ως τη Δευτέρα.
Στην αρχή δεν αντέδρασε. Όταν πέρασε λίγο η ώρα και άρχισε να ζητάει DVD της θύμισα ότι είναι τιμωρημένη ως τη Δευτέρα. Πήρε την θήκη με τα DVD και απλά μου δήλωσε «εγώ θα βάλω DVD”. “Για κάντο!» την προκάλεσα απολύτως ήρεμα. Δεν τόλμησε. Νομίζω πως ήταν το βλέμμα της τρελής μάνας με το οποίο την κοίταξα που την ανάγκασε να κάνει πίσω.

Συνεχίστε την ανάγνωση στο blog της Ειρήνης αλλά το σημαντικότερο: Πάρτε μέρος στην κουβέντα! Γράψτε κι εσείς την άποψή σας και τι δουλεύει για εσάς! 

3 comments for “Περί τιμωρίας…

  1. st skalid
    02/05/2012 at 8:56 μμ

    Προσωπικά, ως μητέρα τεσσάρων παιδιών, δεν χρειάστηκε ποτέ ως τώρα να χρησιμοποιήσω “τιμωρία” οποιασδήποτε μορφής. Στο σπίτι εφαρμόζουμε την λογική των ΦΥΣΙΚΩΝ συνεπειών και ποτέ αυτό που πολλοί λένε “πρέπει τα παιδιά να καταλαβαίνουν ότι δεν μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν και ότι αν κάνουν κάτι ανεπίτρεπτο θα υπάρξουν συνέπειες”, υπονοώντας καθαρά κάποιο είδος τιμωρίας. Κάθε πράξη έχει πάντα μια συνέπεια από μόνη της (φυσική) και αυτή μπορεί να είναι είτε καλή είτε κακή. Αυτό (με την βοήθεια και την καθοδήγηση των γονιών) το ανακαλύπτουν μόνα τους τα παιδιά, δοκιμάζοντας διάφορες συμπεριφορές…
    Κάτι που επίσης με έχει βοηθήσει πολύ στις δύσκολες στιγμές που όλοι οι γονείς περνάμε όταν τα παιδιά αποφασίζουν να δοκιμάσουν την υπομονή και τα όριά μας (ή τα δικά τους) είναι να προσπαθήσω επί τόπου να απαντήσω στο ερώτημα: “αν αυτή την πράξη την έκανε ένας ΕΝΗΛΙΚΑΣ για τον οποίο νοιάζομαι πραγματικά πολύ (είναι ας πούμε ο άντρας μου ή ο αδερφός μου ή ο πατέρας μου) πώς θα αντιδρούσα;” σίγουρα δε θα του τραβούσα το αυτί, ούτε θα του έλεγα ότι του απαγορεύω να φάει γλυκό ή να πάει βόλτα με τους φίλους του! ποιος ενήλικας θα μ’ έπαιρνε στα σοβαρά;; θέλω το παιδί μου να με πάρει στα σοβαρά, και να πιστέψει ότι έχω λόγους που του ζητάω να αλλάξει τη δεδομένη συμπεριφορά, ώστε να μπορεί να τροποποιήσει τη στάση του ανάλογα, έτσι δεν είναι; σκέφτομαι λοιπόν ότι πρέπει να εξηγήσω με ήρεμο τρόπο την θέση μου και να θέσω τα ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ μου όρια, τα οποία δεν σκοπεύω να παραβιάσω.
    Και για να συνδεθώ με το πρόβλημα της Ειρήνης, αν πχ τα DVD παραμένουν στο πάτωμα του σαλονιού και κανείς δεν τα μαζεύει ενώ έχω ζητήσει να τα μαζέψουν, μπορεί να χρειαστεί να τα μαζέψω εγώ αλλά δεν θα τα ξαναβάλω στην θέση τους όπου τα παιδιά έχουν πρόσβαση (και μπορεί να ξαναγίνει το ίδιο σε μια-δυο μέρες). Χωρίς να απειλήσω κανέναν με τιμωρίες κτλ, μπορεί να αποφασίσω να πάρω μια σακούλα σκουπιδιών και να τα βάλω όπως-όπως μέσα, και τη σακούλα μπορεί να την φυλάξω στο βάθος μιας ντουλάπας. Έτσι το σαλόνι μου θα είναι και πάλι σε τάξη. Αυτό είναι αναφαίρετο δικαίωμά μου! Και ίσως περάσουν μερικές μέρες μέχρι τα παιδιά να ανακαλύψουν ότι “κάτι λείπει” από το σαλόνι αλλά όταν αυτό συμβεί, χωρίς διάθεση αντεκδίκησης μπορώ να εξηγήσω απλά “τα DVD εγώ τα μάζεψα γιατί έκαναν άνω-κάτω το σαλόνι” -κάποιες φορές η συζήτηση μπορεί να τελειώσει εκεί (θρίαμβος, σίγουρα πήραν το μήνυμα) ή άλλες μπορεί να συνεχίσει με γκρίνιες του τύπου “θέλουμε να δούμε DVD” αλλά εγώ με ήρεμο ύφος μπορεί να απαντήσω ότι “ξέρω πόσο σας αρέσουν και καταλαβαίνω την αναστάτωσή σας, αλλά κι εγώ δεν ήξερα τι άλλο να κάνω, ήταν στο πάτωμα και μπορεί κάποιος να τα πατούσε και να έπεφτε” και να συνεχίσω ότι “τα έχω φυλάξει και είμαι σίγουρη ότι θα έρθει σύντομα η μέρα που θα είστε έτοιμα να τα ξαναβάζετε στη θέση τους όταν τελειώνετε το ψάξιμο”…μετά από ακόμα λίγες γκρίνιες μπορεί να εκμαιεύσω την υπόσχεση (ίσως θέτοντας και το ερώτημα “εσείς τι πιστεύετε
    ότι είναι καλό να γίνει”) ότι αν επιστρέψουν στη θέση τους θα παραμείνουν τακτοποιημένα εκεί -χωρίς όμως να το ζητάω φανερά, πχ “θέλω να μου υποσχεθείτε…” γιατί δεν θα έχω πετύχει πολλά έτσι, το ζητούμενο είναι να είναι δική τους η ιδέα: “μαμά, φέρε τα DVD στην θέση τους κι εμείς θα…”
    με τον παραπάνω τρόπο καθιστώ φανερό στα παιδιά μου ότι είναι ανεπίτρεπτο να βρίσκονται στο πάτωμα τα DVD: ή θα τα μαζεύουν ή δεν θα τα ξαναδούν! Αυτό όμως δεν είναι τιμωρία, δεν είναι επιβολή! Απλά θέτω ξεκάθαρα το όριο: ΔΕΝ επιτρέπονται πράγματα στο πάτωμα! Επίσης, δεν επιβάλλω αυτό που θα κάνουν τα παιδιά, τους εξηγώ μόνο τι σκοπεύω να κάνω ΕΓΩ κι εκείνα επιλέγουν τι στάση θα κρατήσουν (πάντα το σκηνικό είναι μελετημένο ώστε η μόνη λογική επιλογή να είναι η επιθυμητή…)
    Έγραψα πολλά και δεν έπρεπε να επεκταθώ τόσο. Αυτή όμως είναι η προσωπική μου στάση απέναντι στα ζητήματα ανατροφής και καθοδήγησης των παιδιών και είπα να την μοιραστώ γιατί ακούω αυτά τα ίδια πράγματα από πάρα πολλούς γονείς που ακολουθούν τις “πατροπαράδοτες” πρακτικές χωρίς σπουδαία αποτελέσματα (αλήθεια, γιατί επιμένουμε να κάνουμε πράγματα που δε φέρνουν το αποτέλεσμα που θέλουμε;;)
    Αυτές δεν είναι δικές μου ιδέες. Έχω διαβάσει και συνιστώ ανεπιφύλακτα τους Ντικμέγιερ, Ντράικορς και Ντύερ οι οποίοι έχουν γράψει πολλά για το θέμα. Επίσης η Μ. Μοντεσσόρι έχει πολλές καλές ιδέες για το πώς να φερόμαστε στα παιδιά χωρίς να θίγουμε την προσωπικότητά τους.
    Όταν δείχνουμε στα παιδιά μας σεβασμό και δίνουμε εμείς πρώτοι το καλό παράδειγμα σωστής συμπεριφοράς, νομίζω πετυχαίνουμε περισσότερα. Στην αρχή είναι δύσκολο, μετά από λίγο όμως γίνεται ευκολότερο…

    • 14/05/2012 at 4:59 μμ

      Να, γι’αυτό αγαπώ το Internet! Οι προτάσεις σου ήταν πολύ διαφωτιστικές και θα προσπαθήσω να τις εφαρμόσω. Σε ευχαριστώ και για τις προτάσεις σε συγγραφείς.

  2. ΑΦΡΟΔΙΤΗ
    30/04/2012 at 3:01 μμ

    ΕΓΩ ΠΑΛΙ ΔΕΝ ΧΕΡΕΙΣΙΜΟΠΟΙΩ ΤΟΝ ΟΡΟ ΤΙΜΩΡΙΑ ΠΟΤΕ….ΕΧΩ 2 ΑΓΟΡΑΚΙΑ…ΤΟ ΕΝΑ 6 ΚΑΙ ΤΟ ΑΛΛΟ 2!!!ΜΕ ΤΟΝ ΚΩΝ/ΝΟ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ 6 ΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΔΩΜΑΤΙΟΥ ΤΟΥ ΠΟΥ ΠΗΓΑΙΝΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΗΡΕΜΙΣΕΙ ΕΙΤΕ ΕΧΕΙ ΞΕΦΥΓΕΙ ΛΙΓΟ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ…ΕΙΤΕ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΥΠΕΡΔΙΕΡΓΕΣΗ ΕΙΤΕ ΑΠΛΑ…ΔΕΝ ΑΚΟΥΕΙ!!!!ΑΚΟΛΟΥΘΩ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΣΥ ΕΙΡΗΝΗ…ΤΟΥ ΕΞΗΓΩ ΠΟΛΥ..ΜΙΛΑΜΕ ΠΟΛΥ ΚΑΙ ΑΠΛΑ ΤΟΥ ΔΙΝΩ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ ΟΤΙ ΓΙΑ ΠΟΙΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΔΕΝ ΜΠΡΕΙ ΝΑ ΦΕΡΕΤΑΙ ΕΤΣΙ ΟΠΩΣ ΦΕΡΘΗΚ ΚΑΙ ΤΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΑ ΕΧΕΙ…ΚΑΙ ΤΙ ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΘΑ ΕΧΕΙ ΚΑΙ Η ΠΡΑΞΗ ΤΟΥ ΑΡΓΟΤΕΡΑ..ΑΚΟΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΖΩΗ ΤΟΥ…ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΝΙΑ..ΒΟΗΘΑΕΙ…ΓΙΑ ΕΜΕΝΑ Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ Η ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΕΜΕΝΑ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ ΤΙΜΩΡΙΑ ΕΧΕΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ…ΣΑΦΩΣ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΧΤΗΣΗ ΒΙΑΣ…ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΛΛΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΤΙ ΚΑΝΕΙ ΛΑΘΟΣ…ΟΙ ΦΩΝΕΣ ΚΑΙΤΟ ΞΥΛΟ ΔΕΝ ΑΠΟΔΙΔΟΥΝ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΚΑΤΩΤΕΡΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΜΚΡΟ ΜΑΣ

Γράψτε απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *